Onder eetverslavingen verstaan we allerlei stoornissen die met eten te maken hebben, dus niet enkel het verslaafd zijn aan eten op zich. We behandelen hier de vier meest voorkomende eetgerelateerde stoornissen: anorexia nervosa, orthorexia nervosa, boulemie en eetverslaving. Allen hebben ze als gemeenschappelijke noemer " dwangmatig eetgedrag"

1. Anorexia Nervosa

Wat is Anorexia?Anorexia Nervosa wordt ook wel magerzucht genoemd. Het is een aandoening die hoofzakelijk bij jonge vrouwen voorkomt (ongeveer 90% van de gevallen), maar ook jonge mannen, kinderen of volwassenen kunnen er aan lijden.
Het is een eetstoornis waabij iemand zo weinig eet dat ze extreem mager wordt. Afvallen wordt een obsessie, een verslaving. Iemand die aan anorexia lijdt ziet zijn/haar lichaam niet zoals het is, het is altijd te dik.

Wat zijn de oorzaken?Over de oorzaken van deze aandoening bestaat er veel onduidelijkheid. Heel vaak ligt een laag zelfbeeld aan de oorzaak. Er kan een zekere aanleg zijn die door een bepaalde gebeurtenis getriggerd wordt. De ziekte onstaat vaak doordat men het gevoel heeft nergens controle over te hebben. Bijgevolg controleert men het eetgedrag.

Verhaal: Anke is een schuchter meisje dat niet echt ergens in uitblinkt. Op school behaalt ze goede cijfers, maar in de middenmoot. Ze heeft wel vrienden, maar heeft het gevoel dat zij al meer bereikt hebben dan zij. Inge heeft namelijk een vaste vriend, Jasper blinkt uit in sport, Laure is de beste van de klas, Marijke is de knapste van haar jaar en Koen is een spilfiguur in het verenigingsleven. Anke is niets van dat alles, ze is in alles doorsnee. Soms heeft ze het gevoel dat ze geen meerwaarde geeft aan de groep en dat de vrienden minder oog hebben voor haar dan voor de anderen. Ze zou zo graag wat meer zelfvertrouwen hebben. Ze zou zo graag willen dat ze wat meer aandacht krijgt, dat ze ook zo uitblinken in iets. Misschien zou ze wat kunnen afvallen? Op haar buik heeft ze nu een vetrolletje en ook haar billen zouden iets strakker mogen. Als ze nu wat zou vermageren zou ze zich volgende zomer veel zelfzekerder kunnen vertonen in bikini en ze zou zeker complimentjes krijgen!
Zo gezegd zo gedaan; Anke gaat op dieët. Al snel verliest ze een kilo of drie en het valt iedereen op. Iedereen vind haar veel mooier zo en is vol lof over haar manier van aanpak. Het zelfvertrouwen van Anke groeit, ze is trots op zichzelf en krijgt meer vat op haar leven.
Anke besluit nog wat meer af te vallen. Ze vindt het fijn dat ze eindelijk aandacht krijgt en ze wil dit zo houden. Het kan echter nog beter, ze doet nog niet genoeg. Nu niet volhouden en falen tov haar vrienden kan en mag niet! De mama van Anke geeft haar elke dag vier boterhammen mee naar school, maar twee is meer dan genoeg. Dus eet Anke er maar twee en de rest gooit ze zonder dat iemand het ziet in de vuilnisbak op weg naar huis. Op een dag krijgt ze commentaar van Laure en Inge, of ze toch niet wat meer zou eten want ze is toch al slank genoeg? Reden voor Anke om niet meer samen aan tafel te zitten, deze commentaar heeft ze niet nodig. Anke zondert zich af en gaat ook thuis op zoek naar manieren om minder te eten zonder dat iemand het ziet.

Op dit moment in het verhaal kunnen we zeggen dan Anke duidelijk een anorexiastoornis ontwikkeld heeft.

Wat zijn de gevolgen?

De gevolgen van Anorexia situeren zich zowel op sociaal, psychisch en lichamelijk vlak.

Sociaal gezien komt men in een isolement terecht. Men stuit op onbegrip en weert opmerkingen hevig af. Men wordt leugenachtig en voor anderen is het heel moeilijk hier mee om te gaan. Gevoelens worden afgevlakt en gevoelens voor anderen doven uit, zo wordt de kennissenkring steeds kleiner.

Op psychisch vlak staat men voortdurend onder stress en men heeft last van stemmingswisselingen en een laag zelfbeeld. Men streeft immers naar perfectie maar heeft het gevoel dit niet te bereiken. Zelfmoordgedachten kunnen opduiken.

Op lichamelijk vlak zijn de gevolgen heel groot. Het lichaam past zich aan het gebrek aan voedsel aan en gaat in spaarstand. Hierdoor krijg je een lage bloeddruk, een trage ademhaling en hartslag. De menstruele cyclus vertraagt of stopt en je wordt (tijdelijk) onvruchtbaar. Je hebt het voortdurend koud, slaapt slecht en kan je niet goed meer concentreren. Je huid wordt droog en wordt bedekt met donsachtige beharing. Je maag past zich aaan en krimpt, hierdoor kan je steeds minder eten. Je spieren verzwakken en je botten verliezen stevigheid. Je nieren en lever worden beschadigd, hartritmestoornissen treden op en zelfs een hartstilstand is mogelijk.

Hoe er terug bovenop geraken?

Eerst en vooral moet je voor jezelf toegeven dat je een probleem hebt. Besef dat je niet alleen bent. Neem iemand uit je omgeving in vertrouwen en praat over je onzekerheden. Zoek samen de gepaste hulp, de huisarts kan hier een belangrijke eerste schakel zijn. Besef dat anorexia een gevaarlijke ziekte is, waar je op je eentje niet van af geraakt. Dit is iets waar je samen met mensen die je vertrouwt aan moet werken. Hou eventueel een eetdagboek bij, dit kan een handig instrument zijn bij de behandeling van de ziekte.

Hoe omgaan met een anorexialijder?

Wanneer je vermoed dat iemand in je omgeving aan anorexia lijdt, probeer dan eerst een zo goed mogelijk beeld te krijgen van die persoon zijn/haar eetpatroon. Confronteer de persoon in kwestie vervolgens met je bevindingen. Maak duidelijk dat je bezorgd bent, maar wees niet te opdringerig. Hou er rekening mee dat hulp in eerste instantie als bemoeienis aanzien wordt en afgeketst wordt. Er zullen dus meerdere pogingen zijn om tot die persoon door te dringen. Maar blijf hem/haar stimuleren om hulp te zoeken. Zorg dat het contact behouden blijft door samen dingen te doen die niets met eten te maken hebben. Zoek zelf steun bij een vertrouwenspersoon als je dat nodig vindt.

Meer info over de drie andere eetverslavingen volgt binnenkort